ตรวจสอบข้อเท็จจริง ภาพ "ศพใต้ซากปรักหักพัง" หลังการเสียชีวิตของผู้นำสูงสุดอิหร่าน ความจริงเป็นอย่างไร?

จากกรณีข่าวการเสียชีวิตของ นายอาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ได้มีการเผยแพร่ภาพถ่ายที่อ้างว่าเป็นร่างของผู้นำสูงสุดอิหร่านติดอยู่ใต้ซากปรักหักพัง โดยมีเจ้าหน้าที่กู้ภัยกำลังเร่งให้ความช่วยเหลือ ภาพดังกล่าวถูกส่งต่ออย่างแพร่หลายบนโซเชียลมีเดียในหลายประเทศ รวมถึงมีการอ้างอิงชื่อสำนักข่าวระดับโลกเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ จนสร้างความตื่นตระหนกและสับสนให้กับผู้รับสารในช่วงต้นเดือนมีนาคม 2569

กองบรรณาธิการ Sanook News ได้เร่งตรวจสอบที่มาของภาพและข้อมูลดังกล่าว เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของข่าวปลอม (Fake News) ที่อาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงและการรับรู้ข้อมูลที่คลาดเคลื่อนของผู้คนในวงกว้าง โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่เปราะบางเช่นนี้

คำถาม

ภาพที่อ้างว่าเป็นศพของ นายอาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุดอิหร่าน อยู่ใต้ซากปรักหักพังหลังการโจมตี เป็นภาพเหตุการณ์จริงหรือไม่?

การตรวจสอบ

กองบรรณาธิการ Sanook News ตรวจสอบข้อมูลร่วมกับสำนักข่าวเอเอฟพี (AFP) และหน่วยงานตรวจสอบข้อเท็จจริงสากล พบว่าภาพดังกล่าวไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง แต่เป็นภาพที่ถูกสร้างขึ้นโดยเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) โดยพบข้อพิรุธหลายจุดในเชิงเทคนิคที่ชี้ชัดว่าเป็นภาพปลอม

จากการวิเคราะห์ด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI เช่น Vera.ai และ Hive Moderation พบว่าภาพมีค่าความน่าจะเป็นสูงมากที่จะถูกสร้างขึ้นด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์ นอกจากนี้ยังพบความผิดปกติทางกายภาพในภาพ เช่น นิ้วมือและลักษณะของมือที่มีความบิดเบี้ยว ไม่ได้สัดส่วน ซึ่งเป็นข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในงานศิลปะจาก AI รุ่นปัจจุบัน อีกทั้งในภาพต้นฉบับบางเวอร์ชันที่แชร์ในแพลตฟอร์ม Meta ยังมีการระบุลายน้ำ "Meta AI" กำกับไว้อย่างชัดเจนแต่ถูกตัดออกในภายหลังเมื่อมีการส่งต่อ

เมื่อนำภาพเจ้าหน้าที่กู้ภัยในรูปดังกล่าวไปเปรียบเทียบกับภาพถ่ายเหตุการณ์จริงจากสำนักข่าวทางการในอิหร่าน พบว่าเครื่องแบบและอุปกรณ์กู้ภัยมีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง นอกจากนี้ จนถึงปัจจุบันยังไม่มีการเผยแพร่ภาพถ่ายร่างของนายอาลี คาเมเนอี อย่างเป็นทางการจากรัฐบาลอิหร่านหรือสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือใดๆ ทั้งสิ้น ภาพที่ปรากฏจึงเป็นการจงใจสร้างขึ้นเพื่อบิดเบือนข้อเท็จจริงในสถานการณ์วิกฤต

กองบรรณาธิการ Sanook News ขอยืนยันว่าข่าวดังกล่าวไม่มีความเกี่ยวข้องกับการรายงานข่าวบนเว็บไซต์ Sanook.com และขอเตือนให้ผู้ใช้โซเชียลมีเดียระมัดระวังการแชร์ข้อมูลที่ไม่มีแหล่งที่มาแน่ชัดในช่วงเวลาที่สถานการณ์ต่างประเทศมีความตึงเครียด

ข้อเท็จจริง

ภาพดังกล่าวเป็นข่าวปลอมและเป็นภาพที่สร้างขึ้นโดย AI ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง และยังไม่มีการเผยแพร่ภาพศพของผู้นำสูงสุดอิหร่านอย่างเป็นทางการจากหน่วยงานใด

หลังสังหารผู้นำอิหร่าน ผุดรูป "ศพใต้ซากปรักหักพัง" ว่อนเน็ต ความจริงคืออะไร? : เช็กข่าวชัวร์