รักษา “มะเร็งต่อมไทรอยด์” ด้วย “สารรังสีไอโอดีน”

ไม่ใช่โรคมะเร็งทุกประเภทที่เป็นแล้วจะต้องเสียชีวิตไปทุกครั้ง โดยเฉพาะหากพบในระยะแรกๆ มีโอกาสที่อาการจะทุเลา ควบคุมได้ หรืออาจจะหายขาดได้สูง รวมถึง “มะเร็งต่อมไทรอยด์” ที่หากพบในระยะแรกๆ และเข้ารับการรักษาอย่างถูกต้องตั้งแต่แรก มีโอกาสดีขึ้น ถึงหายขาดจากโรคได้สูงมากเช่นกัน

ต่อมไทรอยด์ คืออะไร?

อธิบายว่า ต่อมไทรอยด์เป็นอวัยวะหนึ่งที่อยู่ด้านหน้าของคอ ใต้ลูกกระเดือก มีรูปร่างคล้ายผีเสื้อตัวเล็กๆ ที่ด้านหน้าของคอ ต่อมไทรอยด์มีหน้าที่ในการสร้างฮอร์โมนไทรอยด์ ที่มีหน้าที่ในการช่วยเผาผลาญพลังงานของร่างกาย

สาเหตุของมะเร็งต่อมไทรอยด์

มะเร็งต่อมไทรอยด์ คือ เนื้อร้ายของไทรอยด์ที่เซลล์มีการแบ่งตัว เพิ่มจำนวนมากผิดปกติ และแพร่กระจายได้ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมาพบแพทย์เมื่อคลำเจอก้อนที่บริเวณด้านหน้าของคอ ถ้ามีอาการมาก หรืออยู่ในระยะแพร่กระจายแล้ว อาจพบเป็นต่อมน้ำเหลืองที่คอโตได้

อันตรายของมะเร็งต่อมไทรอยด์

มะเร็งต่อมไทรอยด์ส่วนใหญ่เป็นมะเร็งที่ไม่ค่อยน่ากลัว มีการเติบโตช้า และไม่ค่อยมีการแพร่กระจายเท่าไร และหากเป็นในระยะเริ่มแรกของโรค โดยเฉพาะเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์ชนิด Papillary ถ้ารักษาได้อย่างถูกต้อง มีโอกาสหายขาดได้สูงมาก ผู้ป่วยจะมีอายุขัยเท่ากับคนทั่วไป

วิธีรักษาโรคมะเร็งต่อมไทรอยด์

มะเร็งต่อมไทรอยด์ส่วนใหญ่เป็นมะเร็งที่เซลล์มะเร็งสามารถจับรังสีไอโอดีนได้ ซึ่งมีวิธีการรักษาหลักๆ ดังต่อไปนี้

1. การผ่าตัดต่อมไทรอยด์
2. การรับประทานสารรังสีไอโอดีน (การกลืนรังสีไอโอดีน) เพื่อให้สารรังสีไอโอดีนปล่อยรังสีออกมาเพื่อกำจัดเซลล์มะเร็งที่ต่อมไทรอยด์ได้ แต่บางครั้งที่ก้อนเซลล์มะเร็งเล็กมาก อาจไม่จำเป็นต้องกลืนรังสีไอโอดีน แพทย์จะพิจารณาเป็นรายๆ ไป
3. รับประทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ หลังรับประทานสารรังสีไอโอดีนในปริมาณที่ค่อนข้างสูง เพื่อทดแทนฮอร์โมนไทรอยด์ที่สูญเสียไปจากการผ่าตัด และเพื่อควบคุมโรคมะเร็ง

สารรังสีไอโอดีน ที่ใช้รักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ คืออะไร?

สารรังสีไอโอดีน หรือ น้ำแร่รังสีไอโอดีน สามารถแผ่รังสีออกมาได้ ทางการแพทย์จึงนำรังสีนั้นมาใช้ประโยชน์ในการรักษาโรค

สารรังสีไอโอดีน มี 2 รูปแบบ คือ 

1. แบบน้ำ ที่มีลักษณะใส ไม่มีสี กลิ่น รส 
2. แบบเม็ด มีลักษณะเป็นแคปซูลเม็ดเล็กๆ มีขนาดเท่าปลายนิ้วก้อย

ผลข้างเคียงจากการรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ ด้วยสารรังสีไอโอดีน

การรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ ด้วยสารรังสีไอโอดีน เป็นวิธีการรักษาที่ค่อนข้างเฉพาะเจาะจงในการใช้รักษากับเซลล์มะเร็งที่ต่อมไทรอยด์ เมื่อเปรียบเทียบกับผลข้างเคียงของการรักษาด้วยวิธีเคมีบำบัดโดยทั่วไปแล้ว พบว่ามีผลข้างเคียงน้อยกว่ามาก ที่สำคัญคือ ผมไม่ร่วง

อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงจากการรักษาด้วยรังสีไอโอดีนที่อาจพบได้คือ 

• คลื่นไส้ อาเจียน 
• ต่อมน้ำลายอักเสบ (ปวดและบวมที่ต่อมน้ำลาย) เนื่องจากรังสีบางส่วนมีการขับออกทางต่อมน้ำลาย

วิธีเตรียมตัวก่อนเข้ารับการรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ ด้วยวิธีสารรังสีไอโอดีน

1. งดอาหารทะเล และอาหารที่มีไอโอดีนสูง เช่น น้ำปลา เกลือ ซีอิ๊ว ไข่เสริมไอโอดีน ประมาณ 2 สัปดาห์ก่อนเข้ารับการรักษา
2. ผู้หญิงต้องไม่อยู่ในระหว่างตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร และงดการตั้งครรภ์อย่างน้อย 1 ปี หรือจนกว่าแพทย์จะอนุญาต

วิธีปฎิบัติตัวหลังเข้ารับการรักษาด้วยสารรังสีไอโอดีน

1. ดื่มน้ำมากๆ ราว 6-8 แก้วต่อวัน และปัสสาวะบ่อยๆ เพื่อขับเอาสารรังสีที่ตกค้างในร่างกายออกมาผ่านปัสสาวะ และกดชักโครกอย่างน้อย 2 ครั้ง หรือราดน้ำมากๆ
2. รับประทานอาหารที่มีรสเปรี้ยว เพื่อช่วยให้สารรังสีที่ตกค้างในร่างกายถูกขับออกมาผ่านต่อมน้ำลายให้ได้มากที่สุด เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดต่อมน้ำลายอักเสบจากสารรังสีที่ตกค้างได้
3. หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดกับเด็ก และสตรีมีครรภ์อย่างน้อย 1 สัปดาห์
4. หลีกเลี่ยงการนอนใกล้ผู้อื่น หรือนอนห่างจากผู้อื่นอย่างน้อย 2 เมตร เป็นเวลา 1 สัปดาห์
5. รับประทานยาฮอร์โมนไทรอยด์ตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอ

สำหรับวิธีรักษามะเร็งต่อมไทรอยด์ด้วยสารรังสีไอโอดีน สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย หรือติดต่อ Line @nmchula